Dünya, birden fazla tarihsel dönüm noktasının kesiştiği bir dönemden geçiyor. APEC’e üçüncü kez ev sahipliği yapacak Çin’in, toplantıyla Asya-Pasifik iş birliğine ivme kazandırmanın yanı sıra küresel ekonomik büyümeye ve uluslararası iş birliğine daha fazla istikrar ve güven kazandırması bekleniyor.
Uluslararası alandaki dalgalanmalara rağmen Asya-Pasifik, istikrarın dayanağı, büyümenin itici gücü ve iş birliğinin merkezi olmayı sürdürüyor. Ekonomik küreselleşmenin ters rüzgârlarla karşılaştığı bu dönemde, bölgesel iş birliğinin geleceği daha da önem kazanıyor. Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping, geçen yılki APEC Ekonomik Liderler Toplantısı’nda yaptığı konuşmada, “APEC’in ekonomik büyümeyi teşvik etme ve halkların refahını artırma yönündeki kuruluş amacına bağlı kalmalı; açık kalkınmanın sunduğu fırsatları paylaşarak ortak kazanç sağlamalı, kapsayıcı ve herkese fayda sağlayan ekonomik küreselleşmeyi ilerletmeli ve Asya-Pasifik ortak topluluğunu inşa etmeliyiz.” dedi. Bu çağrı, yeni koşullarda bölgesel iş birliğinin yönünü ortaya koydu.
Açıklık, Asya-Pasifik iş birliğinin can damarı. APEC ekonomileri dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 40’ını, küresel ekonomik üretimin yüzde 60’tan fazlasını ve toplam ticaretin yaklaşık yarısını oluşturuyor. Bu tablonun temelinde karşılıklı açıklık, bağlantısallık ve ekonomilerin güçlü yönlerini bir araya getirmesi yatıyor. Cakarta-Bandung yüksek hızlı treninin bölgesel ulaşım bağlantılarını güçlendirmesinden Peru’daki Chancay Limanı’nın Asya ile Latin Amerika arasındaki deniz ticaretine yeni bir kapı açmasına kadar Çin, dışa açılımını genişleterek bölgeye ve dünyaya yeni fırsatlar sunuyor.
2025 itibarıyla Çin, 13 APEC ekonomisinin en büyük ticaret ortağı konumuna geldi. Bu yılın ilk 10 ayında Çin’in diğer APEC ekonomileriyle ticareti, toplam dış ticaretinin yüzde 60,4’ünü oluşturdu; bu ticaretteki artış hızı genel dış ticaret artışını 5,4 puan aştı. 2026 APEC CEO Zirvesi’ne siyaset ve iş dünyasından 2 bini aşkın kişinin katılması bekleniyor. APEC dışındaki ekonomiler arasında en fazla şirketle katılım sağlayan ülke ise ABD. Bu tablo, açıklığın zamanın eğilimi ve ortak beklenti olduğunu gösteriyor.
Çin’in, 2026 APEC Ekonomik Liderler Toplantısı’nda diğer ekonomilerle birlikte bölgesel bağlantısallık için yeni bir yol haritası hazırlanmasına öncülük etmesi ve bu alanda yeni bir yaklaşım ortaya koyması bekleniyor. APEC Sekretaryası eski İcra Direktörü Juan Carlos Capunay, geliştirilmiş bağlantısallık yol haritası çalışmalarının zamanlamasının yerinde olduğunu belirtti. Capunay, yeşil kalkınma, dijital yenilik ve akıllı dönüşümün fiziksel, kurumsal ve halklar arası bağlantılarla bütünleştirilmesini amaçlayan bu çalışmanın büyük önem taşıdığını söyledi.
Yenilik, Asya-Pasifik’in refahını besleyen başlıca güçlerden biri. Dünya ekonomisindeki büyüme ivmesi zayıflarken dijital, akıllı ve yeşil dönüşüm, APEC ekonomileri için yeni büyüme alanları yaratıyor. Çin, yıl başından bu yana “Asya-Pasifik Bölgesi Dijital ve Akıllı Teknoloji Destekli Kalkınma Örnek Olayları Derlemesi”ni yayımladı; akıllı karayolları, limanlar, denizcilik ve kentsel ulaşım gibi alanlarda örnek iş birliği projeleri yürütülmesini önerdi. Bu toplantıda dijital ekonomi ve yapay zekâ alanlarında somut sonuçlar elde edilmesi, Asya-Pasifik’te yeni büyüme dinamiklerinin geliştirilmesi bekleniyor.
İş birliği, Asya-Pasifik refahının temel dayanaklarından biri. APEC ekonomilerinin koşulları ve kalkınma ihtiyaçları birbirinden farklı. Çin, tüm tarafların ihtiyaç ve kaygılarının gözetilmesi, özellikle gelişmekte olan ekonomilerin büyüme ihtiyaçlarına önem verilmesi, ekonomik ve teknik iş birliğiyle kapasite geliştirme çalışmalarının güçlendirilmesi gerektiğini savunuyor. “Asya-Pasifik Enerji Topluluğu” fikrinin ortaya konulmasından APEC ekonomilerine gelecek 10 yılda bin temiz enerji eğitimi kontenjanı sağlama taahhüdüne; dijital uçurumun kapatılmasından küçük ve orta ölçekli işletmelerin bölgesel iş birliğinin kazanımlarından daha fazla yararlanmasına kadar Çin, “Herkesin birlikte kalkınması gerçek kalkınmadır” ve “Tüm ülkelerin halkları daha iyi bir yaşam sürsün” anlayışını öne çıkarıyor.
“Rüzgâr ve dalgalar ne kadar sert olursa olsun, aynı gemidekiler dayanışmayı o kadar güçlendirmeli.” Kasım ayında Shenzhen, Çin’in APEC ekonomileriyle birlikte bölgenin ekonomik büyümesini ve halkların refahını artırma hedefine bağlı kalmasına; açıklığı güçlendirmesine, yenilik ekosistemini birlikte geliştirmesine ve iş birliği kanallarını genişletmesine sahne olacak. Böylece Asya-Pasifik ortak topluluğunun inşasında yeni adımlar atılması ve dünya ekonomisine bölgeden daha güçlü katkı sağlanması hedefleniyor. Hibya Haber Ajansı
