Cumhuriyet Halk Partsisi (CHP) Tekirdağ Milletvekili Faik Öztrak, Türkiye’nin dış borç ve dış finansman görünümüne ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Öztrak, Türkiye’nin brüt dış borcunun önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 11 artarak 539 milyar dolara ulaştığını belirterek, dış dengedeki kırılganlığın giderek arttığını savundu.
Öztrak, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, 2018’den bu yana Türkiye’nin toplam dış borcunun 127 milyar dolar, brüt kısa vadeli dış borcunun ise 78 milyar dolar arttığını ifade etti.
Bu dönemde toplam dış borç artışının üçte ikisinin kısa vadeli borçlardan kaynaklandığını belirten Öztrak, kısa vadeli borçların toplam dış borç içindeki payının da yükseldiğine dikkat çekti.
Öztrak’ın aktardığı değerlendirmeye göre, 2018 yılında kısa vadeli dış borçların toplam dış borç içindeki payı yüzde 23 seviyesindeydi. Bu oran, “faiz sebep” politikalarının başladığı dönemde yüzde 29’a, 2026 yılının ikinci çeyreği itibarıyla ise yüzde 32’ye yükseldi.
Öztrak, “faiz sebep” politikasının başladığı dönemden bu yana Türkiye’nin kısa vadeli brüt dış borcundaki artışın 52 milyar dolara ulaştığını belirtti. Bu artışın 40 milyar dolarlık bölümünün özel sektörün kısa vadeli dış borcundaki yükselişten kaynaklandığını ifade etti.
Öztrak ayrıca, 2026 Mayıs ayı itibarıyla bankalar ve finansal kuruluşlar hariç şirketlerin net döviz açığının 200 milyar doların üzerine çıktığını kaydetti.
Türkiye’nin uluslararası yatırım pozisyonuna da dikkat çeken Öztrak, 2026 yılının ikinci çeyreği itibarıyla Türkiye’nin Uluslararası Yatırım Pozisyonu açığının 403 milyar dolara ulaştığını ve bunun son sekiz yılın en yüksek seviyesi olduğunu belirtti.
Öztrak, Haziran 2026 itibarıyla Türkiye’nin bir yıl içinde ödemesi gereken dış borcun 240 milyar dolar olduğunu, finanse edilmesi gereken cari açığın ise 40 milyar dolar seviyesinde bulunduğunu ifade etti.
Net Hata ve Noksan hesabındaki 20 milyar dolarlık çıkışın da dikkate alınması gerektiğini belirten Öztrak, Türkiye’nin önümüzdeki bir yıl içerisinde cari açık, dış borç ödemeleri ve diğer dış finansman ihtiyaçlarını karşılamak için yaklaşık 300 milyar dolar kaynak bulması gerektiğini savundu.
Öztrak, dış finansmanın yapısına ilişkin değerlendirmesinde ise yabancıların Türkiye’deki doğrudan yatırım stokunun 2026 yılının ikinci çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre 1,3 milyar dolar gerilediğini belirtti.
Konjonktürdeki ani değişimlerde ülkeden çıkabilecek portföy yatırımlarının ise 12,5 milyar dolarlık artışla 155 milyar dolara yükseldiğini aktaran Öztrak, bu tablonun dış açığın finansmanındaki kırılganlığın arttığına işaret ettiğini söyledi.
Öztrak, “İş ve aş yaratacak doğrudan yatırımlar azalıyor, her an kaçabilecek sıcak para girişleri artıyor” değerlendirmesinde bulundu.
Merkez Bankası’nın brüt döviz rezervlerinin Haziran 2026 sonu itibarıyla 149 milyar dolar olduğunu belirten Öztrak, rezervlerin kısa vadeli dış borcu karşılama oranının da gerilediğini ifade etti.
Öztrak’a göre, söz konusu oran bir önceki yılın haziran ayında yüzde 91 seviyesindeyken, 2026 Haziran ayında yüzde 87’ye düştü. Öztrak, bu gerilemede bölgede yaşanan savaşın etkisiyle rezervlerde meydana gelen erimenin de rol oynadığını savundu.
Türkiye’nin dış dengesinin giderek kırılganlaştığını belirten Öztrak, bu durumun hem iç ekonomik politikalar hem de bölgedeki jeostratejik gelişmeler nedeniyle ağırlaştığını söyledi.
Öztrak, tek adam rejimine geçilmesinin ardından yaşanan güven bunalımı ile uzun süre uygulanan yüksek faiz-düşük kur politikasının dış yükümlülükleri artırdığını savunarak, bölgedeki jeostratejik gelişmelerin de Türkiye’nin dış finansman ihtiyacını ve risklerini yükselttiğini ifade etti.
Öztrak açıklamasında şu değerlendirmelere yer verdi:
“Türkiye’nin dış dengesi giderek kırılganlaşıyor. Bir yandan, tek adam rejimine geçildikten sonra yaşanan güven bunalımı ve uzun süren yüksek faiz-düşük kur politikası, bir yandan bölgemizdeki jeo-stratejik gelişmeler, dış yükümlülüklerimizi artırıyor.”
Öztrak, doğrudan yatırımların azalırken kısa vadeli ve daha oynak sermaye girişlerinin artmasının dış finansmanın kalitesini bozduğunu ve rezerv yeterliliği göstergelerini olumsuz etkilediğini belirtti.
Türkiye’nin dış finansman görünümündeki sorunların çözümü için güven ortamının yeniden tesis edilmesi gerektiğini savunan Öztrak, iktidarın ekonomi politikalarını eleştirdi.
Öztrak, açıklamasında “İş ve aş yaratacak doğrudan yatırımlar azalıyor, her an kaçabilecek sıcak para girişleri artıyor. Dış finansmanın kalitesi ve rezerv yeterliliği göstergeleri bozuluyor. Bu iktidar güven vermiyor. Oysa bu kırılganlığın ilacı güvendir. Gömleğin doğru iliklenmesi gereken düğmesi, bir an evvel seçimdir.” dedi. Hibya Haber Ajansı
