Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping, 2015 yılında düzenlenen İkinci Dünya İnternet Konferansı’nda, “siber uzayda kader birliği oluşturma” düşüncesini ortaya koyarak internetin gelişimi ve yönetişimine Çin’e özgü bir çözüm sunmuştu. Aradan geçen on bir yılda bu düşünce adım adım hayata geçirilirken küresel internet yönetişimi sürecine de yön vermeyi sürdürdü. Bu yılki Wuzhen Zirvesi, dünyanın farklı ülkelerinden konukları bir araya getirerek fikir alışverişi ve diyalog için önemli bir platform oluşturdu. Zirve kapsamında düzenlenen “İnternetin Işığı” Fuarı ise binden fazla ileri teknoloji ürününü ve yeniliği sergileyerek siber uzayda kader birliği düşüncesini daha somut hâle getirdi.
Dört gün süren zirve boyunca 130’dan fazla ülke ve bölgeden 1800’ü aşkın konuk, farklı boyutlarıyla internetin geleceğini ele alan diyaloglara katıldı. Zirvenin önemli etkinliklerinden biri olan “İnternetin Işığı” Fuarı da 54 ülke ve bölgeden 671 yerli ve yabancı işletme ile kurumu buluşturdu. Fuarda 1000’den fazla yeni ürün ve teknoloji sergilendi.
Birleşik Arap Emirlikleri Haber Ajansı, fuarda uydu interneti ve 6G gibi yeni teknolojilerin öne çıktığına dikkat çekti. Ajans, Çin’in dışa açıklığa ve açık inovasyona bağlı kalarak küresel dijital kalkınmanın önünü açtığını ve dünya ekonomisinin büyümesine katkıda bulunduğunu değerlendirdi.
Çin’in büyük ölçekli açık kaynaklı yapay zekâ modellerinin 10 milyardan fazla kez indirilmiş olması ve ulusal düzeydeki açık kaynak topluluğunun geniş bir kullanıcı tabanına ulaşması da dikkat çekiyor. Pakistan Today gazetesi, açık kaynak yaklaşımının Çin’in yapay zekâ alanındaki gelişiminin ayırt edici özelliklerinden biri hâline geldiğini belirtiyor.
Öte yandan, dijitalleşmenin dünya genelinde aynı hızda ilerlemediği de bir gerçek. Dünya Bankası tarafından yayımlanan “2025’te Dijitalleşme Süreci ve Eğilimi” başlıklı raporda, yüksek ve düşük gelirli ülkeler arasında bilgi işlem gücü ve dijital sistemler bakımından önemli farklılıklar bulunduğuna dikkat çekiliyor.
Wuzhen Zirvesi’nde bu farklılıkların giderilmesine yönelik iş birliği de gündeme geldi. Zirveye katılan Çinli temsilciler, dijital uçurumun kapatılması ve dijital kalkınmanın daha adil, daha geniş kesimlere fayda sağlayacak şekilde ilerletilmesi gerektiğini vurguladı. Bu doğrultuda Çin’in, Küresel Kalkınma Girişimi çerçevesinde Küresel Güney ülkelerine dijital altyapılarını güçlendirme, dijital alanda insan kaynağı yetiştirme ve teknolojik kapasitelerini artırma konularında yardımcı olmaya hazır olduğu ifade edildi.
Çok taraflılığın savunulması, siber uzayda kader birliği kavramının anlamını zenginleştirmenin temel gereklerinden biridir. Wuzhen’de kurulan diyalog ve iş birliği zemini, tüm ülkelere siber uzayda kader birliği oluşturma çabalarında yeni bir sayfa açma fırsatı sunuyor. Hibya Haber Ajansı
