Halk Yatırım’ın piyasa değerlendirmesine göre, ABD piyasaları Fed’in yıl sonuna kadar ilave faiz artırımına açık kapı bırakması ve uzun vadeli tahvil faizlerindeki yükselişin etkisiyle negatif seyir izledi.
ABD’de mortgage başvuruları, yüksek borçlanma maliyetlerinin konut talebi üzerindeki baskısını sürdürmesiyle 2 Ekim’de sona eren haftada yüzde 4,2 geriledi. 30 yıl vadeli mortgage faizi yüzde 7,30’dan yüzde 7,49’a yükselerek yaklaşık üç yılın en yüksek seviyesine çıkarken, refinansman başvuruları haftalık bazda yüzde 8, yıllık bazda yüzde 56 azaldı. Konut satın alma başvuruları da haftalık yüzde 2 ve yıllık yüzde 15 geriledi.
New York Fed’in eylül ayı Tüketici Beklentileri Anketi’nde 12 ay sonrası enflasyon beklentisi yüzde 3,6’dan yüzde 3,9’a yükselerek Mayıs 2023’ten bu yana en yüksek seviyesine çıktı. Üç yıllık enflasyon beklentisi yüzde 3,3’e yükselirken, beş yıllık beklenti yüzde 3 seviyesinde korundu. Hanehalklarının harcama artışı beklentisi ise yüzde 5,5 ile Mayıs 2023’ten bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Halk Yatırım, yükselen uzun vadeli faizlerin konut piyasası üzerindeki baskıyı artırırken, kısa vadeli enflasyon beklentilerindeki yükselişin Fed’in temkinli para politikası duruşunu desteklediğini belirtti.
Jeopolitik tarafta Orta Doğu kaynaklı risklerin yeniden belirginleştiği ifade edildi. Yemen’de İran destekli Husilerin Aden Havalimanı’na balistik füze ve insansız hava araçlarıyla saldırması ve çatışmaların Bab el-Mandeb çevresinde yoğunlaşmasının küresel enerji ve ticaret akışları açısından kritik deniz yollarına ilişkin riskleri artırdığı aktarıldı. Hürmüz Boğazı’nda tanker saldırılarının savaşın başlamasından bu yana haftalık bazda en yüksek seviyeye çıktığı, İran’ın bazı geçiş güzergahlarını kapatacağını açıklamasının da bölgedeki güvenlik endişelerini güçlendirdiği belirtildi.
FOMC’nin eylül toplantı tutanaklarının Fed üyeleri arasında faiz artırımının gerekçelerine ilişkin görüş ayrılıklarını ortaya koyduğu, ancak çoğunluğun yıl sonuna kadar bir faiz artırımının daha uygun olabileceğini değerlendirdiği aktarıldı. Bazı üyeler eylül ayındaki faiz artışını enerji ve diğer arz kaynaklı fiyat şoklarının kalıcı hale gelmesini önlemek açısından gerekli görürken, daha şahin üyeler güçlü talep koşullarının enflasyonu yeniden yukarı taşıyabileceğine dikkat çekti. Mevcut politika faizinin bazı üyeler tarafından yalnızca sınırlı ölçüde kısıtlayıcı değerlendirildiği ve daha yüksek bir faiz patikasının enflasyonun hedefin üzerinde kalma riskine karşı koruma sağlayabileceği ifade edildi. Kararların gelecek toplantılarda gelen veriler, enflasyon görünümü ve risk dengesi doğrultusunda alınacağı vurgulandı. Bu görünümün, ekim toplantısında faizlerin sabit tutulma ihtimalini öne çıkarırken aralık ayında ilave faiz artırımını gündemde tuttuğu belirtildi.
ABD hisse senedi piyasalarında S&P 500 yüzde 0,22 azalışla 7.801,77 puana, Dow Jones yüzde 0,66 düşüşle 51.179,87 puana ve Nasdaq yüzde 0,22 azalışla 27.538,69 puana geriledi. ABD'nin 10 ve 30 yıllık tahvil faizlerinin 2002’den bu yana en yüksek seviyelere çıkması, yüksek borçlanma maliyetlerinin daha uzun süre devam edebileceği endişelerini artırdı.
Avrupa borsalarında da küresel tahvil piyasalarındaki satışlar, petrol fiyatlarındaki yükseliş ve Orta Doğu kaynaklı jeopolitik risklerin etkisiyle satış ağırlıklı seyir izlendi. Euro Stoxx 50 yüzde 1,40, Almanya’da DAX yüzde 1,35, İngiltere’de FTSE 100 yüzde 0,79 ve Fransa’da CAC 40 yüzde 1,22 değer kaybetti.
Asya piyasalarında ABD tahvil faizlerinin yüksek seviyelerde seyretmesi, Fed’in ilave faiz artırımına açık kapı bırakması ve Orta Doğu’daki gerilimin petrol fiyatlarını yükseltmesi nedeniyle genel olarak satıcılı görünümün öne çıktığı belirtildi. Büyük teknoloji şirketlerinin yapay zeka yatırımlarını finanse etmek amacıyla yüksek tutarlı borçlanmaya yöneldiğine ilişkin haberlerin de tahvil piyasalarındaki arz baskısını artırdığı aktarıldı. Nikkei 225 yüzde 0,82, Nifty 50 yüzde 0,71, Hang Seng yüzde 0,90 ve Kospi yüzde 1,46 gerilerken, Çin piyasaları uzun tatilin ardından yüzde 0,27 düşüş gösterdi. ABD vadeli endeksleri ise yataya yakın hafif negatif seyir izledi.
Bugün ABD’de haftalık işsizlik maaşı başvuruları, toptan satışlar, toptan stoklar ve Fed üyesi Musalem’in açıklamalarının takip edileceği, Euro Bölgesi’nde ise Avrupa Merkez Bankası üyesi Lane’in konuşmasının izleneceği belirtildi. Bir önceki haftada ilk işsizlik maaşı başvuruları 197 bin, devam eden başvurular 1,70 milyon seviyesinde gerçekleşmişti. Ağustos ayında toptan satışlar aylık yüzde 0,8, toptan stoklar ise yüzde 0,7 artmıştı. Yarın ABD’de Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi ile kısa ve uzun vadeli enflasyon beklentileri, Euro Bölgesi’nde ise Avrupa Merkez Bankası üyesi Pierre Wunsch’un açıklamaları takip edilecek.
Yurt içinde BIST 100 endeksi güne hafif alıcılı başlarken gün içinde 12.050 seviyesine kadar geriledi ve 12.000 psikolojik eşiğinin üzerinde tutundu. Endeks günü yüzde 2,03 düşüşle 12.122,93 puandan tamamlarken, bankacılık endeksi yüzde 0,16, sanayi endeksi yüzde 1,71 değer kaybetti.
Hazine nakit dengesi eylülde 467,2 milyar TL açık verirken, ağustosta 49,8 milyar TL fazla verilmişti. Eylül döneminde Hazine’nin nakit gelirleri 1,33 trilyon TL, nakit giderleri 1,80 trilyon TL oldu. Faiz dışı denge 193,3 milyar TL açık verirken faiz ödemeleri 273,9 milyar TL olarak gerçekleşti.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan, fiyat istikrarının sağlanmasıyla ekonomide öngörülebilirliğin artacağını ve bunun şirketlerin yatırım ve karar alma süreçlerini destekleyeceğini belirtti. Karahan, dezenflasyon sürecinin verimlilik artışına katkı sağlayacağını, yüksek ve oynak enflasyonun firmaların planlama ufkunu daralttığını ifade etti. Yüksek verimliliğe sahip firmalarda finansal dayanıklılığın daha güçlü olduğuna işaret eden Karahan, fiyat istikrarının yatırım ortamı ve şirketlerin şoklara karşı direnci açısından önemini vurguladı.
Halk Yatırım, küresel cephede risk algısının zayıf seyretmesi nedeniyle BIST 100 endeksinin güne temkinli başlamasını beklediğini bildirdi. Yurt içinde bugün makro veri gündeminin sakin olması, yarın ise ağustos ayı sanayi üretimi verilerinin takip edilmesi bekleniyor. Ağustos ayında sanayi üretimi aylık yüzde 1, yıllık yüzde 0,3 gerilemişti.
Tahvil ve döviz piyasalarında Almanya’da ağustos ayı sanayi üretimi yüzde 0,2 artarken, küresel tahvil piyasalarında satıcılı seyir izlendi. ABD 10 yıllık gösterge tahvil faizi 4 baz puan artışla yüzde 5,31’e, Almanya 10 yıllık gösterge tahvil faizi 1 baz puan artışla yüzde 3,49’a yükseldi. Türkiye’nin 5 yıllık dolar cinsi kredi risk primi (CDS) 6 baz puan artışla 250 baz puan olurken, Kasım 2036 vadeli 10 yıllık Eurobond faizi 14 baz puan artışla yüzde 7,92 seviyesine çıktı.
Dolar Endeksi 102,341 seviyesine yükselirken Euro/Dolar paritesi 1,1191’e geriledi. Dolar/TL spot kuru 49,19 seviyesinde işlem gördü. Yurt içinde ise 2 yıllık gösterge tahvilin bileşik faizi 6 baz puan azalışla yüzde 39,50’ye, 10 yıllık gösterge tahvil faizi 7 baz puan düşüşle yüzde 35,35’e geriledi. Borsa İstanbul Kesin Alım Satım Pazarı’nda işlem hacmi 24,3 milyar TL’ye indi.
Yurt içi haberlerde Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Türkiye ile ABD arasındaki ticaret hacminin güçlü seyrini sürdürdüğünü ve toplam ticaretin en geç 2028’de 50 milyar dolara ulaşabileceğini ifade etti. İki ülke arasındaki ticaret hacminin 2025’te 38,6 milyar dolar olduğunu hatırlatan Bolat, 2026’nın ilk dokuz ayında ticaretin yıllık bazda yüzde 17 arttığını, bu dönemde ABD’nin Türkiye’ye ihracatının 2,5 milyar dolar, Türkiye’nin ABD’ye ihracatının ise 1,8 milyar dolar arttığını söyledi.
Bursa’da Osmangazi Belediyesi ile İlçe Tarım Müdürlüğü ekiplerinin denetiminde ruhsatsız bir depoda uygun olmayan koşullarda muhafaza edilen yaklaşık 6,5 ton gıda ürünü tespit edildi. Zeytin, zeytinyağı, salça, salamura yaprak, turşu ve hurmanın önemli bölümünde küflenme görülürken ambalajlarda etiket, son tüketim tarihi ve işletme numarası bulunmadığı belirlendi. Sağlık açısından risk taşıdığı değerlendirilen ürünler imha edilirken depo işletmecisi hakkında yasal işlem başlatıldı.
Yurt dışı haberlerde Fransa’da 2027 Cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesinde gençlerin ekonomik ve siyasi görünüme ilişkin beklentilerinin zayıfladığı aktarıldı. Ipsos tarafından 18-29 yaş aralığında 3 binden fazla kişiyle yapılan ankete göre katılımcıların yaklaşık yüzde 80’i geleceği konusunda endişe duyarken, benzer oranda genç ülkede kendisi için uzun vadeli gelecek görmediğini ve ülkeden ayrılmayı düşündüğünü belirtti. Gençlerin yüzde 34’ü yurt dışında yaşam kurmak için ciddi plan yaptığını, yüzde 25’i ise siyasetçilerin gençlerin gündelik sorunlarını yeterince anladığını ifade etti. Katılımcıların yüzde 80’inin yaklaşan seçimlerde oy kullanmayı planlaması ise ekonomik ve sosyal memnuniyetsizliğin siyasi katılımı azaltmadığına işaret etti.
İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, yüksek enerji fiyatlarının enflasyon ve kamu harcamaları üzerindeki etkisine dikkat çekerek Avrupa Birliği’nden bütçe kurallarında daha fazla esneklik talep etti. Meloni, yüksek enerji maliyetlerinin Avrupa ülkelerinin mali alanı üzerindeki baskıyı artırdığını belirtti.
Çin Merkez Bankası, eylülde rezervlerine 740 bin ons altın ekleyerek alım serisini 23. aya taşıdı. Küresel kamu borcu, jeopolitik belirsizlikler ve rezerv çeşitlendirme eğiliminin merkez bankalarının altın talebini desteklediği belirtilirken, Dünya Altın Konseyi anketinde merkez bankalarının yüzde 45’inin gelecek yıl altın almayı planladığı aktarıldı.
Tesla’nın “Full Self-Driving” teknolojisinin Avrupa genelinde onay sürecinde kritik aşamaya geldiği, Hollanda’nın sistemi onaylamasının ardından Avrupa Birliği genelinde oylamanın önünün açıldığı belirtildi. Yedi AB ülkesinin daha ulusal düzeyde onay verdiği aktarılırken, Reuters’ın incelediği belgeler ve trafik güvenliği uzmanlarının değerlendirmelerine göre Tesla’nın FSD’nin kaza ve ölüm riskini azalttığına ilişkin verilerinin metodolojik açıdan sınırlı olduğu ve bazı güvenlik iddialarının doğrudan desteklenmediği ifade edildi.
ABD Başkanı Donald Trump ise danışmanları Chris LaCivita ve James Blair’in Bosna-Hersek’teki Sırp Cumhuriyeti’ni ziyaret ettiğine ilişkin haberlerin ardından olası çıkar çatışmasını inceleyeceğini açıkladı. Trump, iki ismin dışarıdan danışman olarak görev yaptığını ve başka müşterilerle çalışabileceklerini belirterek, çıkar çatışması tespit edilmesi halinde görevlerine son verilebileceğini ifade etti.
Şirket haberlerinde Aselsan ile Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı arasında radar sistemlerinin tedarikine ilişkin 195 milyon dolar tutarında sözleşme imzalandığı bildirildi. Halk Yatırım, söz konusu büyüklüğün şirketin son dört çeyreklik cirosunun yüzde 3,6’sına denk geldiğini ve yılbaşından bu yana alınan yeni sipariş tutarının 15 milyar doları aştığını hesapladı. Şirket, gelişmenin bakiye siparişlerdeki yükseliş eğilimini güçlendirmesi ve operasyonel karlılığın sürdürülebilirliğine katkı sağlaması nedeniyle hisse performansına etkisini “pozitif” olarak değerlendirdi.
Anadolu Hayat, 2026’nın ilk dokuz ayında toplam brüt prim üretiminin 18,32 milyar TL olduğunu açıkladı. Prim üretiminin 18,32 milyar TL’si hayat, 1,4 milyon TL’si hayat dışı branşlardan elde edildi.
Mavi Giyim, pay geri alım programı kapsamında 7 Ekim 2026’da ortalama 37,027 TL fiyattan 299 bin 314 adet B Grubu pay geri aldı. İşlemle birlikte geri alınan toplam B Grubu pay sayısı 16,91 milyona, bu payların sermayeye oranı yaklaşık yüzde 2,13’e ulaştı.
Türk Altın İşletmeleri de 7 Ekim 2026’da ortalama 41,69 TL fiyattan 3 milyon adet pay geri aldı. Böylece toplam geri alınan payların sermayeye oranı yüzde 4,74’e yükseldi.
Halk Yatırım’ın değerlendirmesinde BIST 100’ün cari F/K çarpanının 9,28x seviyesinde olduğu, son üç aylık ortalama çarpan seviyesine yüzde 21, son bir yıllık ortalama seviyesine ise yüzde 25,4 yakınlık bulunduğu belirtildi. Bankacılık endeksinin cari PD/DD çarpanı 1,06x, sanayi endeksinin cari F/K çarpanı 13,29x olarak verildi. BIST 100’ün MSCI Gelişmekte Olan Ülkeler Endeksi ile normalize edilmiş farkı ise -48,46 seviyesinde bulunuyor.
Halk Yatırım, piyasa değerlendirmesinde kaynak olarak Bloomberg, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Türkiye İstatistik Kurumu, HLY Araştırma ve Matriks verilerini kullandı. Hibya Haber Ajansı
