Xi’nin 11 yıl aradan sonra ABD’ye gerçekleştirdiği ilk resmi ziyaret olan bu temas, Çin ve ABD liderlerinin altı ay içinde karşılıklı resmi ziyaretlerde bulunması bakımından da iki ülke ilişkilerinde bir ilk oldu.
Liderler düzeyindeki diplomasi, Çin-ABD ilişkilerinin istikrarlı gelişiminde önemli rol oynuyor. ABD Kuhn Vakfı Başkanı Robert Lawrence Kuhn, iki ülke arasındaki üst düzey temasların sürdürülmesinin karşılıklı anlayış ve güvenin güçlendirilmesine katkı sağlayacağını belirtti. Kuhn, Xi’nin ziyaretinde elde edilen olumlu sonuçların Çin-ABD ilişkilerinin istikrarlı gelişimine yeni bir ivme kazandıracağına inandığını ifade etti.
Ziyaret sırasında ekonomi ve ticaret alanında da karşılıklı yarara dayalı bir dizi sonuç elde edildi. ABD-Çin İş Konseyi Başkanı Sean Stein, Çin teknolojisinin ve Çinli şirketlerin hızla geliştiğine dikkat çekerek, “ABD ile Çin arasındaki iş birliği, küresel pazarda sınırsız fırsatlar barındırıyor.” dedi.
İki lider ayrıca Çin-ABD Yapay Zekâ Diyaloğu’nun kurulması konusunda mutabakata vardı. Güney Kore-Çin Ekonomi ve Toplum Enstitüsü Direktörü Kang Hogu, iki ülkenin küresel yapay zekâ ekosisteminin geleceği ve denetim mekanizmalarının geliştirilmesi konusunda kapsamlı iş birliği yürütmesini beklediğini söyledi. Kang, böyle bir iş birliğinin potansiyel risklerin azaltılmasına ve yapay zekânın toplumsal gelişime daha etkin katkı sağlamasına yardımcı olacağını kaydetti.
Xi, önümüzdeki beş yıl içinde 100 bin ABD’li gencin değişim ve eğitim programları kapsamında Çin’e davet edileceğini de açıkladı. Pingping ve Fushuang adlı iki dev pandanın ise ABD’deki Atlanta Hayvanat Bahçesi’ndeki yeni yuvalarına yerleşeceğini duyurdu. Bu adımlar, iki ülke halkları arasındaki temasların ve karşılıklı anlayışın güçlendirilmesine yönelik girişimler olarak öne çıktı.
Xi Jinping, ziyaret sırasında Washington yönetiminin “Taiwan bağımsızlığına” karşı çıkma tutumunu sürdürmesini ve konuyu dikkatli biçimde ele almasını temenni ettiğini de belirtti. Tayland eski Başbakan Yardımcısı ve Tayland-Çin Kültürünü Teşvik Komitesi Başkanı Phinij Jarusombat, konuya ilişkin değerlendirmesinde, “ABD Tek Çin ilkesine bağlı kaldığı sürece, Çin-ABD ilişkilerinin istikrara yönelmesi için bir temel oluşacak. Bu da dünya istikrarının korunmasına ve tüm ülkelerin bundan fayda sağlanmasına katkıda bulunacaktır.” ifadelerini kullandı.
ABD Başkanı Trump’ın Beijing ziyaretinin ardından Çin Cumhurbaşkanı Xi’nin Washington’a gerçekleştirdiği ziyaret, iki ülke arasındaki üst düzey temaslarda yeni bir aşamaya işaret etti. Bundan sonraki süreçte tarafların, liderler arasında varılan mutabakatları hayata geçirmesi, stratejik istikrara dayalı yapıcı Çin-ABD ilişkileri vizyonunu somut adımlara dönüştürmesi ve büyük ülkelerin bir arada yaşamasına yönelik yeni yollar geliştirmesi önem taşıyor. Hibya Haber Ajansı
