Trive Yatırım’ın analizinde konuya yakın kaynaklara dayanan haberlere göre görüşülen formülün ilk adımının, ABD'nin İran limanlarına uyguladığı ablukayı kaldırması karşılığında Hürmüz Boğazı'nın gemi trafiğine açılması olduğu, dondurulmuş varlıklara erişimin de masada bulunduğu belirtildi. Aynı gün Suudi Arabistan'ın Taif ve Yanbu'yu hedef alan altı balistik füzeyi önlediğini açıkladığı, saldırıları Husilerin üstlendiği açıklandı.
Faiz cephesinde ise New York Fed Başkanı John Williams'ın yıl sonuna kadar bir artırım daha beklemenin makul olduğunu söylediği, Philadelphia Fed Başkanı Anna Paulson ile Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack'ın da enflasyon risklerinin yukarı yönlü olduğunu vurguladığı belirtildi. ABD 30 yıllık tahvil faizinin yüzde 5,48'e çıkarak 2004'ten bu yana en yüksek seviyeyi gördüğü kaydedildi.
Bu görünümde diplomasi başlıklarının petrolün risk primini kısa süreli geri çekebildiği, petrol ve faizin birlikte yüksek kalmasının ise altından teknoloji hisselerine ve gelişen piyasalara kadar geniş bir varlık grubunda iskonto oranını yüksek tuttuğu ifade edildi.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin, Hürmüz Boğazı'nın yedi gün içinde açılabilmesini Haziran'daki İslamabad mutabakatına dönülmesine, ablukanın kaldırılmasına, dondurulmuş varlıkların serbest bırakılmasına, petrol ihracatındaki yaptırım muafiyetinin yeniden işletilmesine ve İsrail'in güney Lübnan'daki operasyonlarının sona ermesine bağladığı aktarıldı. Arakçi'nin Washington'ın yanıtını beklemek üzere hafta sonunu New York'ta geçireceği belirtildi.
Görüşülen formülün piyasa açısından öneminin adımların hangi sırayla atılacağında yattığı kaydedildi. Haberlere göre İran'ın geçiş ücretleri konusunda esneklik gösterdiği ancak boğaz üzerindeki denetim talebinden vazgeçmediği, Körfez ülkelerinin ise bu denetime karşı çıktığı bildirildi. Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi'nin sıraladığı talepler arasında Umman ile varılan geçiş düzenlemesinin kabul edilmesinin de bulunduğu, bunun Tahran'ın boğazı kendi yönettiği bir geçiş rejimiyle birlikte açmayı düşündüğüne işaret ettiği belirtildi.
Tarafların ellerindeki kozu ilk bırakan olmak istemediği, bu durumun aşamalı bir anlaşmanın ilk halkasını da zorlaştırdığı ifade edildi. Washington'ın İran uçuşlarına hizmet veren ülke ve şirketlere yönelik ikincil yaptırımlarının da bu hafta devreye girdiği kaydedildi.
Önceki seansı hareketlendiren unsurun Kızıldeniz tarafındaki arz güvenliği olduğu belirtildi. Doğu-Batı boru hattının ucundaki Yanbu'nun Suudi ham petrolünün Hürmüz'e alternatif ihracat çıkışı olması nedeniyle Husi füzelerinin bu hattı hedef almasının doğrudan arz primine dönüştüğü aktarıldı.
Yanbu'dan yüklemelerin basınç testleri nedeniyle henüz tam olarak başlamadığı ve hattın tam kapasiteye dönmesinin haftalar alabileceği bildirildi. Rusya'da ise Perm rafinerisinin Ukrayna'ya ait insansız hava araçlarıyla vurulduğuna dair haberler bulunduğu, ancak resmi bir doğrulama olmadığı kaydedildi.
Rafinaj kapasitesindeki her yeni kaybın dizel arzındaki sıkışıklığı artırdığı belirtilirken, ham petroldeki geri çekilmelerin ürün fiyatlarına aynı hızla yansımasının beklenmediği ifade edildi. Brent petrolün son bir ayda yüzde 21,6 dolayında değer kazanmasının, piyasanın diplomasi başlıklarına rağmen arz kaybını fiyatlamayı sürdürdüğüne işaret ettiği aktarıldı.
Bu sabah TSİ 07.55 itibarıyla Brent petrol yüzde 0,86 düşüşle 105,68 dolardan, WTI yüzde 1,61 kayıpla 93,09 dolardan, ons altın ise 4.270 dolardan işlem görüyor. ABD endeks vadeli kontratlarının yatay seyrettiği, Tokyo'da Nikkei'nin çip hisselerinin öncülüğünde öğle arasına yüzde 1,2 yükselişle girdiği belirtildi. Çin, Güney Kore ve Tayvan borsalarının ise tatil nedeniyle kapalı olduğu aktarıldı.
Hürmüz için görüşülen aşamalı formülde adımların sıralaması ve boğazın denetiminin henüz çözülmediği kaydedildi. Diplomasi başlıklarının petrolün risk primini kısa süreli geri çekebildiği, Husilerin Yanbu'yu hedef alan füzeleri ve rafinaj kayıplarının ise Brent'i 105 doların üzerinde tutan arz riskini canlı tuttuğu ifade edildi.
Yurt içinde BIST 100 endeksinin yüzde 2,74 kayıpla günü dip seviyeden kapattığı belirtilirken, tutuklu sayısının 34'e çıktığı ifade edildi. İzlenecek konunun ise 131 fonun ödeme takvimi ile portföy satış yönteminin arz baskısını ne ölçüde sınırlayacağı olduğu kaydedildi. Hibya Haber Ajansı
