Konuşmasında 2026 yılının BRICS işbirliği mekanizmasının kurulmasının 20. yıldönümü olduğunu belirten Xi Jinping, geçen 20 yılda bu mekanizmanın yeni yükselen pazarlar ve gelişmekte olan ülkelerden oluşan en etkili işbirliği platformu haline geldiğini ifade etti.
Xi, geçen 20 yılın BRICS’in kendi gücüne dayanarak geliştiği bir dönem olduğuna işaret ederek, BRICS üye ülkelerinin kendi koşullarına uygun kalkınma yolu arayışlarını aktif şekilde yoğunlaştırdığını, böylece yeni yükselen pazarlar ile gelişmekte olan ülkelerin ortak kalkınması için örnek teşkil ettiğini belirtti.
Geçen 20 yılın BRICS üye ülkelerinin zorlukları ve meydan okumaları omuz omuza göğüsledikleri bir dönem olduğunu kaydeden Xi, uluslararası finans krizi, COVID-19 salgını ve iklim değişikliği gibi meydan okumaların üstesinden gelinmek için ortak çaba harcadıklarını, Küresel Güney ülkelerinin ortak çıkarlarını kararlılıkla koruduğunu ve dünyaya istikrar ile pozitif enerji kattığını dile getirdi. Geçen 20 yılın BRICS üye ülkelerinin zengin kazanımları elde ettikleri bir dönem olduğuna işaret eden Xi, tarihi önem taşıyan genişlemeyle BRICS'te kapsamlı ve çok katmanlı bir işbirliği yapısının kurulduğunu, böylece "Genişletilmiş BRICS işbirliği"nin nitelikli gelişmesinin yeni bir aşamaya girdiğini söyledi.
Xi Jinping, şu an dünyada yüzyılda ender rastlanılan değişim düzeninin evriminin hızlandığını, Küresel Güney’in gözle görülür bir şekilde güçlendiğini, çok kutupluluğun engellenemez bir hale geldiğini, aynı zamanda, tek taraflılık ve güç siyasetinin baş gösterip, çok taraflılık ve uluslararası düzene ciddi engel oluşturduğunu, barış açığı, kalkınma açığı, güvenlik açığı ve yönetişim açığının hız kesmeden şiddetlendiğini vurguladı.
Xi Jinping, bu durum altında BRICS üye ülkelerinin tarihin doğru tarafında kararlı bir şekilde durması, çağın öncüsü olup küresel düzenin daha adil ve rasyonel bir yöne doğru gelişmesini sağlaması, böylece insanlığın kader birliğinin oluşturulması için ortak çaba harcaması gerektiğini vurguladı.
Xi Jinping, bu hedeflere ulaşılması için dört maddelik öneride bulundu.
İlk olarak BRICS üye ülkelerinin yenilikçi kalkınmayı teşvik eden öncü olmaları gerektiğini belirten Xi, yapay zeka alanında işbirliğinin güçlendirilmesini, dışa açık kaynak paylaşımının desteklenmesini ve pratik işbirliğinin ileriye taşınmasını istedi. Çin’in bu doğrultuda BRICS Yapay Zekaya Dayalı Yeni Sanayileşme İnisiyatifi’ni ortaya koyduğunu belirten Xi, tüm taraflarla daha fazla ortak ar-ge kazanımları yaratmaya, endüstri ve tedarik zincirleri konusunda işbirliğini derinleştirmeye hazır olduğunu ifade etti.
İkinci olarak BRICS üye ülkelerinin barış ve istikrarı koruyan öncü olmaları çağrısında bulunan Xi, ortak, kapsamlı, işbirliğine dayalı ve sürdürülebilir güvenlik konseptinin benimsenmesi, Soğuk Savaş zihniyeti ile siyasi bloklaşma ve zıtlaşmaya karşı çıkılması gerektiğini vurguladı. Başka ülkelerin egemenliğini çiğneyen eylemlere ve ülkelerin içişlerine karışma girişimlerine karşı çıkılması, sıcak sorunların çözümü için yapıcı katkı sunulması gerektiğine işaret eden Xi, Çin’in diğer BRICS üyeleriyle birlikte Orta Doğu ve Körfez bölgesinde barış ve huzurun sağlanması için üzerine düşen gerekli rolü oynamaya hazır olduğunu kaydetti.
Üçüncü olarak BRICS üye ülkelerinin medeniyetler arası karşılıklı öğrenmeyi destekleyen öncü olmaları gerektiğini dile getiren Xi, tüm insanlığın ortak değerlerinin yaşatılmasını, uyum içinde bir arada bulunmasını istedi. BRICS Beşeri ve Kültürel Değişim Forumu'nun etkin şekilde düzenlenmesi, devlet yönetimi deneyimlerinin paylaşılması ve ülkeler arasındaki ilişkilerin istikrarlı gelişimi için pozitif enerji biriktirilmesi önerisinde bulunan Xi, kültür, turizm, eğitim ve gençlik alanlarındaki etkileşimle halklar arasındaki bağların güçlendirilmesini istedi.
Son olarak BRICS üye ülkelerinin küresel yönetişimin mükemmelleştirilmesi ve reform edilmesinde öncü olmaları önemine dikkat çeken Xi, uluslararası ilişkilerde demokratikleşme eğilimine ayak uydurup, daha adil ve rasyonel küresel yönetişim sisteminin oluşturulmasının hızlandırılması ve BM’nin otoritesinin korunması gerektiğini vurguladı. Xi, BRICS üye ülkelerinin Dünya Ticaret Örgütü merkezli çok taraflı ticaret sistemini desteklemeleri ve her çeşit ticari korumacılığa hayır demeleri, ayrıca siber alan, uzay ile derin deniz gibi yeni yükselen alanlarda Küresel Güney’in söz hakkını artırmaları çağrısında bulundu.
Xi Jinping, rüzgar ve yağmur dolu 20 yıllık yolculuğunda, dayanışma ve işbirliğin hep BRICS’in güç kaynağı olduğunu belirterek tarafların içtenlikle birbirine yaklaşmaları, farklılıkları bir kenara bırakıp, görüş birliklerini biriktirmeleri, birbirlerinin temel endişelerine saygı göstermeleri, anlaşmazlıkları diyalogla rasyonel bir şekilde çözmeleri, böylece BRICS işbirliğinin istikrarlı ve kalıcı olmasını sağlamaları gerektiğini ifade etti. Çin’in önümüzdeki yıl BRICS Dönem Başkanlığı’nı devralacağını ve 19. BRICS Zirvesi’ne ev sahipliği yapacağını duyuran Xi, tüm taraflarla birlikte görüş birliklerini biriktirmeye, ortak geleceği birlikte inşa etmeye ve BRICS işbirliğinin üçüncü "Altın On Yıl"ı başlatmaya, böylece refah ve ilerlemeye dayalı parlak perspektifi kucaklamaya hazır olduğunu belirtti. Hibya Haber Ajansı
