Gedik Yatırım’ın analizine göre, merkezi bütçe Temmuz ayında 378,1 milyar TL fazla verirken, 12 aylık birikimli bütçe açığı 2,12 trilyon TL’ye yükseldi. Faiz harcamalarındaki yüzde 143’lük artış ve vergi gelirlerindeki yavaşlama bütçe görünümündeki bozulmada etkili oldu.
Gedik Yatırım Başekonomisti Serkan Gönençler tarafından hazırlanan “Makro Görünüm – Merkezi Bütçe” raporunda, Temmuz 2026 merkezi bütçe gerçekleşmeleri değerlendirildi.
Rapora göre merkezi bütçe Temmuz ayında 378,1 milyar TL fazla verirken, faiz dışı denge 54,3 milyar TL açık verdi. Geçen yılın aynı ayında ise 23,9 milyar TL bütçe açığı ve 110,7 milyar TL faiz dışı fazla kaydedilmişti.
Enflasyona göre düzeltme yapıldığında, geçen yılın Temmuz ayındaki bütçe açığı bugünün fiyatlarıyla yaklaşık 31 milyar TL, faiz dışı fazla ise 146 milyar TL seviyesine denk geliyor.
12 aylık birikimli verilere bakıldığında bütçe görünümünde belirgin bir bozulma yaşandı. Bütçe açığı 1,76 trilyon TL’den 2,12 trilyon TL’ye yükselirken, faiz dışı fazla 646 milyar TL’den 484 milyar TL’ye geriledi.
Gedik Yatırım, yıllık bazdaki bozulmada özellikle vergi gelirlerindeki yavaşlama ve faiz harcamalarındaki artışın etkili olduğuna dikkat çekti.
Temmuz ayında geçen yıla göre manşet bütçe rakamlarında bozulmaya neden olan en önemli kalem faiz harcamaları oldu.
Faiz harcamaları, geçen yılın Temmuz ayındaki 135 milyar TL’den 327 milyar TL’ye yükselerek yüzde 143 nominal artış gösterdi. Böylece faiz ödemelerinin bütçe üzerindeki yükü önemli ölçüde arttı.
Vergi gelirlerinde ise yıllık bazda yüzde 30 nominal artış gerçekleşti. Ancak bu artış enflasyondan arındırıldığında yüzde 2,4’lük reel gerilemeye işaret etti. İlk altı aylık dönemde vergi gelirlerinde reel olarak yüzde 5,3 artış yaşanmıştı.
Gedik Yatırım, vergi gelirlerindeki yavaşlamada özellikle otomobil ve dayanıklı mallardan alınan ÖTV tahsilatındaki gelişmelerin dikkat çekici olduğunu belirtti.
Raporda, bu görünümün son dönemde otomobil ve beyaz eşya satışlarında takip edilen gerilemeyle uyumlu olduğu ifade edildi.
Akaryakıttan alınan ÖTV tahsilatında önceki aylara kıyasla ciddi bir toparlanma görülmesine rağmen, eşel-mobil sisteminin devam eden etkisiyle yıllık bazda bozulmanın da etkili olduğu belirtildi.
Dahilde alınan KDV tahsilatı ise yüzde 46 nominal ve yüzde 11 reel artış gösterdi. Bu verinin, tüketimdeki yavaşlamanın dayanıklı tüketim ürünlerinde daha belirgin olduğuna, hızlı tüketim tarafında ise daha sınırlı kaldığına işaret ettiği değerlendirildi.
Faiz harcamalarındaki artış ve vergi gelirlerindeki yavaşlamayla birlikte faiz harcamalarının vergi gelirlerine oranının yeniden yüzde 20 civarına yükseldiği belirtildi.
Bunun yanında faiz dışı harcamalar da Temmuz ayında yıllık bazda yüzde 38,4 nominal ve yüzde 11,5 reel artış gösterdi. Gedik Yatırım, bu artışın geçmiş birkaç aya göre hızlanmaya işaret ettiğini ve Temmuz ayındaki olumsuz görünümde etkili olduğunu değerlendirdi.
Bununla birlikte Ocak-Temmuz dönemi birlikte ele alındığında faiz dışı harcamaların yıllık yüzde 2,7 reel artışla kontrollü seyrettiği ifade edildi.
Gedik Yatırım, Temmuz ayındaki bozulmaya rağmen bütçe açığının 2026 sonunda Orta Vadeli Program’da (OVP) öngörülen yüzde 3,5 hedefinin altında, yaklaşık yüzde 3 seviyesinde gerçekleşebileceğini düşünüyor.
12 aylık birikimli bütçe açığının GSYH’ye oranının Temmuz ayındaki bozulmayla birlikte yaklaşık yüzde 2,8 seviyesinde bulunduğu belirtilirken, bu oranın yıl sonunda da OVP hedefinin altında, yaklaşık yüzde 3 civarında tamamlanabileceği öngörülüyor.
Raporda ayrıca eylül başlarında açıklanması beklenen 2027-2029 dönemini kapsayan yeni OVP ile birlikte, geçen yılki yüzde 3,5’lik bütçe açığı projeksiyonunun yüzde 3 veya biraz altına revize edilmesinin muhtemel olduğu değerlendirildi.
Gedik Yatırım’ın analizinde, Temmuz ayındaki bütçe performansında yüksek faiz ödemelerinin belirleyici olduğu, vergi gelirlerindeki reel yavaşlamanın da bütçe dengesi üzerinde baskı oluşturduğu vurgulandı. Hibya Haber Ajansı
